Dottar, punkt, prikkar, linjer

I salen opp trappa og til høgre på Stavanger kunstmuseum heng eit todelt kunstverk av kunstnar Camille Norment frå 2022. Det er eit diptych som har tittelen 4<7.83<8. Verket består av oksidert jern, blyant, blekk og akryl. På papir i svarte rammar ser vi brunrustne dottar, punkt, prikkar og linjer. I venstre ramme symmetrisk og vassrett, i høgre ramme vippande, ute av styring. Eg er så glad i dette verket, og eg har stått og stått, og gått og kome tilbake, tatt det inn, blitt øm, undra meg over kvifor eg likar det så godt. Det skjer ytst sjeldan i møte med kunst, men framfor 4<7.83<8 har eg nesten vore på gråten fleire gonger.

Les vi teksten om kunstverket forstår vi at Norment utforskar rytmar, lyd og frekvensar både i kunstnarskapen generelt og i dette verket. I verkteksten vert det opplyst at jorda si eiga rytme, produsert av elektromagnetiske felt, er ein frekvens målt på 7,83 hertz. Menneskehjernen i avslappa form til samanlikning har ein frekvens ikkje langt unna jorda si, liggande i området mellom 4-8 hertz. Skjult i tittelen ligg sånn sett info om at kunstverket frå kunstnaren si side handlar om koplingar mellom jorda sin hjarterytme og mennesket sin hjernefrekvens, og om relasjonar mellom jorda og oss menneske som bebur den.

Sansinga av det som viser seg for meg gjer at tankar og kjensler rasar i ulike retningar. Assosiasjonar og likningar spring. Eg ser dottar, prikkar, punkt, som om på kart. Prikkane kan vera diagram eller visualiseringar av alle slags fenomen, konsentrerte forsøk på å kartlegga verda. Punkt som oppsummerer kor noko er, vekstar, overvakingsstasjonar, trær, kraftstasjonar. Sett ovanfrå. Prikkane kan vera visualiseringar av dyr i flokk, av reindrift, rørsle, nomadiske liv. Anten som fredfulle vandringar i sesongvis jakt etter mat eller som tvungne rørsler i samband med utbygging av land. Sett ovanfrå. Dottane kan vera menneske på flukt, visualiseringar av migrasjon, flyttestraumar og folkevandringar sett i gong av krig og konflikt. Sett ovanfrå.

Kan hende kjem dei emosjonelle reaksjonane mine frå at eg opplever det som sårt og skjørt at store, mangfaldige og kompliserte menneskeliv, i visualiseringar og grafiske gjengivingar, kan vera små prikkar. Dottane kan vera enkeltpersonar. Individ åleine og i gruppe. Ein liten prikk, eit lite menneske. Som samtidig er eit alt i seg. Om eg er ein prikk, er alt i og ved meg bak prikken. Erfaringar, oppvekst, ønsker, lyster, problem, begjær, rørsler, relasjonar, familie, kroppslegheit, tankar, kunnskap, oppfordringar, vanar, taleevne. Bak ein prikk som er deg, er dine alt dette.

I statistikk er vi små. Fødselstal er til dømes berre tal, men fødslar er heile og gedigne individuelle storleikar og opplevingar i kvar enkelt menneske som opplever dette sine liv. Superkompakte og rike opplevingar av både kroppsleg, sosial, transformerande, kulturell, kjenslemessig, kognitiv, taktil, relasjonell og traumatisk art. Det same kan seiast om menneskeleg tvungen forflytting. Bak flyttingar finst eit utal minne, sosiale relasjonar, rørslebanar, forlate vanar, opprivingar, spørsmål, lengslar, frigjeringar, traume og fysisk slit. Tal har ei reduserande kraft, og utan at tala her er problemet, er det kanskje dehumanisering eg kjenner på. Eller det smertefullt utilstrekkelege i tap av nyansar.

Så finst det relasjonar mellom prikkane. Relasjonar mellom ditt alt og mitt alt. Lite og stort står til kvarandre. Det enkelte har verdi og mønsteret har verdi. Både det strukturerte og uregjerlege må finna si form.